Coöperatief ondernemen is duurzaam ondernemen

Het woord ‘coöperatie’ betekent samenwerking.

Dat is wat de groente- en fruittelers doen. In plaats van zich met hun producten individueel op de binnen- en buitenlandse markt te begeven, hebben de in hoofdzaak familiale bedrijven zich gegroepeerd in coöperaties.

Samen

De coöperatie is een bedrijfsvorm die zich kenmerkt door een democratische besluitvorming. Het lidmaatschap is vrijwillig en open. De coöperanten, die hun autonomie en onafhankelijkheid behouden, zijn mede-eigenaar en hebben inspraak in het beleid van de coöperatie.

De coöperatieve samenwerkingsvorm zien we de laatste jaren toenemen in verschillende sectoren. In onze groente- en fruitsector bestaat hij al lang. De coöperatieve gedachte is er structureel stevig verankerd en biedt een waaier aan voordelen. Al blijft het een uitdaging om iedereen hiervan te overtuigen.

Sterk

Typisch voor de coöperatie is dat ze geen winst nastreeft, maar wel haar doel wil maximaliseren: de leden-telers een eerlijke prijs bezorgen voor de producten die ze telen. De afzetmarkten gezamenlijk benaderen geeft hen meer slagkracht.

Kenmerkend voor de coöperatief georganiseerde groente- en fruitsector in België is het veilingsysteem met diverse aanbodvormen waarbij de klokverkoop een centrale rol speelt. Vers aangevoerde producten worden meteen te koop aangeboden en verkocht aan de prijs waarop afgeklokt wordt. Zodoende kunnen we verse, veilige, gezonde en duurzame groenten en fruit garanderen.

De voordelen van samenwerken in coöperaties

Advies

De VBT-tuinbouwcoöperaties adviseren hun telers bij de productie- en verkoopplanning, zodat het aanbod zoveel mogelijk wordt afgestemd op de vraag.

Kwaliteitscontrole

De VBT-tuinbouwcoöperaties zien erop toe dat kwaliteitssystemen correct worden toegepast en doen aan kwaliteitscontrole tijdens productie en oogst.

Logistiek

Aanvullend op de activiteiten van de telers kan het bewaren, sorteren en verpakken ook gebeuren door de coöperaties. Op die manier nemen ze een aanzienlijk deel van het logistieke gebeuren voor hun rekening.

Marktkennis

De VBT-tuinbouwcoöperaties delen marktkennis met hun leden-telers en stimuleren innovatie op allerlei vlakken.

(Keur)merken

De VBT-tuinbouwcoöperaties creëren sterke merken. Samen met het VBT werd ook het Responsibly Fresh duurzaamheidskeurmerk ontwikkeld. Gezamenlijke initiatieven die marktondersteunend werken.

IN GOEDE EN KWADE DAGEN

De VBT-tuinbouwcoöperaties doen er alles aan om een zo groot mogelijk deel van de binnen- en buitenlandse markten voor hun leden te veroveren. Maar, zoals dat het geval is voor de hele landbouwsector, staat de tuinbouw onder druk. Het zoeken naar alternatieve afzetmogelijkheden ligt niet altijd voor de hand. Maar de kracht van de coöperatie helpt de sector over moeilijke periodes heen.

De tuinbouwsector staat onder druk

Prijzenoorlog

Druk op de prijzen versterkt omwille van de toenemende concurrentie in de distributiesector die zijn klanten zo goedkoop mogelijk wil voorzien van kwalitatieve producten. Verse producten spelen een sleutelrol in het aantrekken van consumenten.

Klimaat

Klimatologische verschijnselen zoals droogte, overvloedige neerslag, hagel, hitte of vrieskou zijn bepalend voor de productie van groenten en fruit. De groente- en fruitsector zal zich aan deze veranderingen moeten aanpassen.

Crisissen en conflicten

Economische crisissen of politieke conflicten kunnen de exportkansen verminderen. In dergelijke gevallen zit de sector van de ene op de andere dag met overschotten en kelderen de prijzen.

Het sociaal-economisch gewicht van de tuinbouwsector

Omzet

De omzet van de VBT-tuinbouwcoöperaties in 2017 bedroeg 944 miljoen euro, waarvan bijna twee derden met de verkoop van groenten en één derde met fruit. In Vlaanderen zijn 12% van de land- en tuinbouwers gespecialiseerd in groenten en fruit. Ze vertegenwoordigen 17% van de totale land- en tuinbouwomzet.

Export

De totale landbouwsector realiseert 6% van de Belgische uitvoer. In 2017 bedroeg de totale exportwaarde voor verse groenten 827 miljoen euro en voor vers fruit 662 miljoen euro. De belangrijkste exportbestemmingen blijven de buurlanden Frankrijk, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk.

Tewerkstelling

De tuinbouwsector is een belangrijke werkgever die alleen al op de telerbedrijven vast werk verschaft aan 9.400 mensen. Daar bovenop wordt tijdens de oogstmaanden beroep gedaan op seizoenarbeiders, 53.200 arbeidskrachten sterk.